De Pass PI is een financiële steunregeling van het INPI voor start-ups en mkb-bedrijven. De regeling helpt hen bij hun eerste stappen op het gebied van intellectuele eigendom. Ze dekt een deel van de kosten van een dienst die wordt uitgevoerd door een professional op het gebied van intellectuele eigendom. De vergoeding bedraagt 50 % van het bedrag van de dienst.
Intellectuele eigendom voor mkb-bedrijven: kosten die de eerste stappen in de weg staan
Een merk, octrooi of tekening registreren brengt procedurekosten met zich mee, maar ook advieskosten. Voor een kleine onderneming komen deze uitgaven vaak op een moment waarop de financiële middelen al onder druk staan door productontwikkeling of de marktintroductie.
Met de gratis vooranalyse van intellectuele eigendom van het INPI kunnen bedrijven hun behoeften in kaart brengen voordat ze kosten maken. Tijdens dit eerste gesprek met een accountmanager van het landelijke netwerk worden de immateriële activa geïdentificeerd die als eerste bescherming nodig hebben. Ook krijgt het bedrijf advies over de meest geschikte regeling.
De financiering van intellectuele eigendom via de Pass PI van het INPI werkt eenvoudig: het bedrijf kiest een in aanmerking komende dienst, laat de aanvraag goedkeuren en krijgt vervolgens een deel van de kosten vergoed. Zo wordt professionele begeleiding toegankelijk voor ondernemers die deze vaak uitstellen omdat er geen budget voor is.
Pass PI van het INPI: in aanmerking komende diensten en werking van de regeling
De Pass PI financiert niet rechtstreeks de registratiekosten die aan het INPI worden betaald. De regeling dekt de helft van de kosten van een externe dienst die wordt uitgevoerd door een erkende professional, zoals een octrooigemachtigde of een gespecialiseerde advocaat. De dienst moet bijdragen aan een structurele aanpak van de IE-strategie van het bedrijf.
De diensten die via de Pass PI kunnen worden gefinancierd, bestrijken verschillende fasen van het beschermingstraject:
- Onderzoek naar oudere rechten (merken, octrooien, tekeningen en modellen) om te controleren of een teken beschikbaar is of een uitvinding vrij kan worden geëxploiteerd voordat een aanvraag wordt ingediend
- Het opstellen of formaliseren van een octrooi-, merk- of modelaanvraag door een octrooigemachtigde
- Strategisch advies over een specifiek aspect van het intellectuele-eigendomsrecht, bijvoorbeeld de keuze tussen octrooibescherming en bescherming als bedrijfsgeheim
Het bedrijf moet volgens de Europese definitie een mkb-bedrijf zijn: minder dan 250 werknemers en een omzet of balanstotaal binnen de Europese drempelwaarden. Start-ups en micro-ondernemingen komen net als grotere mkb-bedrijven in aanmerking, op voorwaarde dat ze niet eerder een Pass PI hebben ontvangen voor dezelfde categorie diensten.

Tijdelijk niet beschikbare steun of kosten voorschieten: bescherm uw IE zonder te wachten
Een merk- of octrooiaanvraag is vaak dringend nodig, bijvoorbeeld vanwege een aanstaande marktintroductie, een vastgesteld risico op namaak of een financieringsronde die afhankelijk is van een industrieel-eigendomsrecht. De planning van een bedrijf sluit niet altijd aan op die van steunregelingen.
Voor de Pass PI moet de aanvraag vooraf worden goedgekeurd. Het bedrijf schiet eerst de volledige kosten van de dienst voor en krijgt daarna het vergoede deel terug. Deze tijdelijke druk op de kasstroom kan, ook al is die beperkt, een probleem vormen voor een startende onderneming.
Alternatieven als de Pass PI niet beschikbaar is
Als de regeling tijdelijk geen nieuwe aanvragen accepteert of de beoordeling langer duurt dan de periode waarin de aanvraag moet worden ingediend, zijn er verschillende mogelijkheden om een actief niet onbeschermd te laten:
- Een merk rechtstreeks bij het INPI registreren, zonder tussenkomst van een adviseur. De officiële registratiekosten blijven betaalbaar en online aanvragen kunnen op elk moment worden ingediend
- Het Europese SME Fund gebruiken, een aparte regeling die een deel van de kosten voor merk- en modelregistraties bij nationale bureaus of het EUIPO vergoedt. De vergoeding wordt na de registratie uitbetaald. De aanvraagperiodes verschillen gedurende het jaar
- Begeleiding aanvragen via regionale innovatienetwerken, zoals incubators, technopolen en kamers van koophandel, die soms gratis of voordelige eerste consulten over intellectuele eigendom aanbieden
Het SME Fund en de Pass PI dekken niet dezelfde kosten. De eerste regeling vergoedt registratiekosten; de tweede financiert adviesdiensten. Beide regelingen kunnen elkaar aanvullen voor hetzelfde bedrijf, mits aan de afzonderlijke voorwaarden voor deelname wordt voldaan.
De volgorde van de stappen bepaalt of u in aanmerking komt
Bij het SME Fund kan het onmogelijk worden om kosten vergoed te krijgen als u deze maakt voordat de voucher is goedgekeurd. Ook voor de Pass PI geldt in zekere mate een vergelijkbare voorwaarde: de dienst mag niet zijn uitgevoerd voordat de financiering is goedgekeurd.
Een mkb-bedrijf dat haast heeft, doet er daarom goed aan de steunaanvraag zo vroeg mogelijk in te dienen, eventueel enkele weken voordat de bescherming daadwerkelijk nodig is. Wie tot het laatste moment wacht, moet vaak alle kosten zelf betalen.

IE-strategie voor kleine bedrijven: meer dan alleen de Pass PI
De Pass PI dekt een eenmalige dienst en vervangt geen langetermijnstrategie voor intellectuele eigendom. Bedrijven die het meeste uit de regeling halen, gebruiken die als startpunt en niet als doel op zich.
De gratis vooranalyse van het INPI, uitgevoerd door een accountmanager van het landelijke netwerk, is nog altijd de meest directe eerste stap. Hiermee kunnen de immateriële activa van het bedrijf in kaart worden gebracht en de benodigde beschermingsmaatregelen worden geprioriteerd. Vervolgens kan de Pass PI de eerste actie financieren die tijdens de analyse is vastgesteld.
Ook andere fiscale regelingen vullen het aanbod aan. De status Jeune Entreprise Innovante (JEI) biedt vrijstellingen van sociale premies en belastingen aan bedrijven die een aanzienlijk deel van hun uitgaven aan R&D besteden. De belastingaftrek voor collecties, specifiek voor de textielsector, dekt bepaalde kosten voor het ontwerpen van modellen die voor bescherming in aanmerking komen.
De kosten voor merkregistratie bij het INPI zijn relatief laag vergeleken met die van een octrooi. Voor een mkb-bedrijf dat twijfelt, is het financieel een verstandige en beheersbare aanpak om eerst het merk te beschermen en vervolgens de Pass PI in te zetten voor een onderzoek naar oudere octrooirechten door een gespecialiseerde adviseur.



